Ondanks de aandacht voor sociale veiligheid in de zorg, is er in drie jaar tijd weinig veranderd. Dat blijkt uit onze nieuwste enquête van De Geneeskundestudent onder 2.000 studenten. In 2025 kreeg 1 op de 9 geneeskundestudenten te maken met ongewenst gedrag. In 2022 waren dat 1 op de 8 studenten.
Ongewenst gedrag komt in verschillende vormen voor. Dit zijn de meest genoemde:
• Verbale agressie (55,3%)
• Seksuele intimidatie (31,7%)
• Discriminatie (29,1%)
Veel geneeskundestudenten ervaren meerdere vormen van ongewenst gedrag. Vaak gebeurt het ook meer dan één keer per jaar. De meeste incidenten vinden plaats tijdens de coschappen. Sterker nog: ruim driekwart van de studenten die ongewenst gedrag meemaakt, zit in de masterfase.
Ook valt op dat vrouwelijke studenten vaker te maken krijgen met ongewenst gedrag dan mannelijke studenten.
Wie zijn er betrokken bij dergelijke situatie? In de meeste gevallen komt het ongewenst gedrag van:
• Medisch specialisten (47,7%)
• Patiënten of hun naasten (38,2%)
• A(N)IOS (20,6%)
• Medestudenten (19,1%)
Misschien nog zorgelijker: in 2025 werd ongewenst gedrag minder vaak gemeld ten opzichte van 2022. Dat is een probleem. Als ongewenst gedrag onzichtbaar is, blijft de noodzaak om dit te veranderen uit.
Ongewenst gedrag is onacceptabel. De Geneeskundestudent vindt dat elke student zich moet kunnen ontwikkelen in een veilige leeromgeving. Daarom willen wij dat:
• De faculteit structurele monitoring van ongewenst gedrag realiseert. Door structurele monitoring en evaluatie kan beter inzicht worden verkregen in de aard en omvang van het probleem en kunnen gerichte maatregelen worden genomen om een veilig leerklimaat binnen de opleiding te creëren.
• De faculteit verplichte coaching en bystander-trainingen voor geneeskundestudenten organiseert.
Bied studenten tijdens de opleiding structurele coaching en bystander-trainingen aan, waarin zij leren hoe te reageren wanneer zij ongewenst gedrag zien of horen. Denk aan: wat doe je als iemand een seksueel getinte grap maakt? Wat zijn je opties als de supervisor iemand op de werkvloer kleineert?
• Het zelfevaluatie-instrument van de Federatie Medisch Specialisten (FMS) wordt geïmplementeerd en gespecificeerd voor coassistenten. De FMS heeft een hulpmiddel ontwikkeld om de ervaren sociale veiligheid voor vakgroepen te evalueren. Daarnaast is het een hulpmiddel om concrete verbeteracties af te spreken. Faciliteer zo een structurele en interdisciplinaire dialoog over sociale veiligheid.
• Alle geneeskundestudenten geïnformeerd worden over hoe zij ongewenst gedrag kunnen melden en waar zij ondersteuning kunnen krijgen. Informeer als lokale begeleider alle geneeskundestudenten persoonlijk aan het begin van elk coschap over wat zij kunnen doen als zij met ongewenst gedrag te maken krijgen. Maak duidelijk waar en hoe zij ongewenst gedrag kunnen melden, wat hun rechten als melder zijn en hoe de opvolging eruitziet. Vertel expliciet dat ongewenst gedrag binnen jouw organisatie onacceptabel is.
Meer weten? Bekijk de infographic en lees het achtergronddocument.
